W marcu jak w garncu, czyli w tej odsłonie Czytelni prezentuję miszmasz ciekawych okołoksiążkowych tekstów z tego miesiąca. Tematyka jest różnorodna: Agneta Pleijel i szwedzki feminizm, marzec ’68, rozważania o czytelniczych zwyczajach oraz głos Moniki Sznajderman na temat polskiego reportażu. Do tego parę innych smakowitości. Do czytania i oglądania lub słuchania.
Do czytania
1) O wspomnieniach, terapeutycznej wartości literatury i o tym, że w kwestii feminizmu jest jeszcze wiele do zrobienia, nawet w postępowej Szwecji. Wszystkie fasady feminizmu – wywiad Aleksandry Lipczak z Agnetą Pleijel dla „Przekroju”.
Ta, o której piszę, to nie jestem ja. To ktoś, kto był mną. Kto powoli stał się mną, sama do końca nie wiem jak. (…) Musiałam porządnie się zastanowić nad tym, ile mogę i powinnam ujawnić z mojego prywatnego życia i życia mojej rodziny, żeby było to przyzwoite wobec innych. Ale doszłam do wniosku, że, niezależnie od wszystkiego, muszę napisać o tej małej dziewczynce i młodej kobiecie, którą kiedyś byłam. W innym razie rzeczy, które ma do powiedzenia, nie zostaną nigdy wypowiedziane. Zostaną tylko wersje innych.
2) Kolejna ważna i godna polecenia rozmowa – Michał Nogaś pyta Mikołaja Grynberga o marzec ’68 i o Polskę w kontekście wydanej ostatnio Księgi wyjścia, która jest zapisem rozmów Grynberga z emigrantami.
Jeśli nie możecie przeczytać tego tekstu (dostęp płatny), polecam obejrzeć wywiad Włodzimierza Nowaka z Mikołajem Grynbergiem w Studiu Dużego Formatu na ten sam temat.
3) Coś krótkiego i wspaniałego do czytania – opowiadania znanych autorek i autorów, dostępne w internecie za darmo. Wśród nazwisk m.in. Virginia Woolf, Toni Morrison, Margaret Atwood, Marquez, Fitzegrald i Geiman. To zestawienie ze strony BookRiot jest świetnym uzupełnieniem mojego artykułu nt. darmowych, legalnych ebooków. Wszystkie opowiadania są w języku angielskim.
4) Zainspirowana książką Ex libris Anne Fadiman, Ania z bloga Literackie skarby świata całego zwierza się ze swoich czytelniczych zwyczajów. Z mojej lektury Ex libris pamiętam cichy horror, jaki towarzyszył mi, gdy czytałam, jak członkowie rodziny Fadiman traktują książki – rozkrzyżowywanie, zaginanie rogów! Ja tak nie robię 🙂 Na marginesach też piszę rzadko, chyba, że poprawiam błędy w książkach, zwłaszcza faktograficzne – wtedy potrafię strzelić elaboracik. Rówineż w książkach z biblioteki.
5) Kuba, znany też jako Pożeracz, pisze o tym, jak książki zmieniają świat i jak Anna Karenina pomogła przetrwać pewnemu somalijskiemu więźniowi.
6) Jeśli zastanawiacie się, czy czytać książkę Please kill me. Punkowa historia punka Legsa McNeila i Gillian McCain, to zerknijcie na dziesięć cytatów, wybranych przez Bartka Chacińskiego z „Polityki”, które uświadomią Wam, jakiego rodzaju jest to lektura. Punk jest w niej całkowicie odarty z romantycznej mitologii. Dla dorosłych.
7) Artykuł nie okołoksiążkowy, ale dotyczący czytania – komentarzy w internecie. Marcin Napiórkowski, prowadzący serwis Mitologia Współczesna, poniekąd naukowo tłumaczy w „Krytyce Politycznej”, że sekcje komentarzy pod artykułami to zło i niedobro.
Komentarze pod tekstami nie są postowane przez „statystycznych czytelników”. Badania prowadzone na sekcjach komentarzy na dużych portalach niemal zawsze ujawniają większą obecność postaw skrajnych niż w przypadku badań opinii publicznej(…).
Wbrew przywoływanym wynikom badań czytelnicy wykazują tendencje do postrzegania komentarzy jako rzetelnej reprezentacji poglądów całego społeczeństwa. Często uznają je też za bardziej obiektywne od artykułów (…). Działają tu doskonale zbadane przez psychologię mechanizmy konformizmu społecznego oraz tzw. heurystyka dostępności – zjawisko, które sprawia, że poglądy eksponowane uważamy automatycznie za bardziej powszechne.
Dobrze jest zachować przytomność umysłu czytając komentarze, zwłaszcza w świetle ostatnio ujawnionych afer, dotyczących manipulowania opinią publiczną za pomocą internetu.
Do oglądania i słuchania
8) Karolina Sulej w Studiu Dużego Formatu zajmująco i ze swadą opowiada Włodzimierzowi Nowakowi o lunaparkach Coney Island oraz o swojej książce Wszyscy jesteśmy dziwni.
9) Jak mieszkał Czesław Miłosz? Zofia, prowadząca blog Podróże po kulturze, opisuje swoje wrażenia z pobytu w mieszkaniu pisarza. Rolę gospodarza pełnił Andrzej Franaszek. Mieszkanie zostało udostępnione do zwiedzania w ramach programu Kraków Miasto Literatury UNESCO.
10) Filip Springer „uprawia archeologię literacką w formie nieprzesadnej”, mówi Monika Sznajderman. O tym, skąd wziął się Filip Springer ze swoją Miedzianką i jak dzisiaj wygląda proces wydawania reportaży w Czarnym (w tym fact checking), wydawczyni opowiadała podczas jednego z cyklu krakowskich spotkań „Re:Debiut. Rozmowy o pierwszych książkach”. Nagranie rozmowy jest dostępne na facebookowym fan page’u Kraków Miasto Literatury UNESCO.
11) Na koniec zabawna obrazkowa opowieść, autorstwa Granta Snidera, z której pochodzą ilustracje do tego tekstu. Całą obejrzycie na stronie „The New Yorker”. Czy, podobnie jak bohater tej historyjki, też jesteście w stanie zmienić zdanie o kimś, gdy przejrzycie jego biblioteczkę?
Poprzednią edycję Czytelni znajdziecie tutaj.